نشریه دانشکده فنی

نشریه دانشکده فنی

استفاده از شبکه عصبی مصنوعی در برآورد حجم در جای هیدروکربن

نویسنده
پژوهشگاه صنعت نفت
چکیده
تخمین دقیق حجم هیدروکربن در یک مخزن، اهمیت به سزایی دارد چرا که پایه و اساس طرح‌های توسعه ای آینده مخزن و میزان سرمایه‌گذاری‌ها را توجیه می‌کند. بنابراین برای مهندسان و کارشناسان صنایع بالا دستی برآورد حجم مخازن نفتی و گازی از دغدغه‌های همیشگی است که از زمان اکتشاف شروع و تا اتمام ذخیره قابل برداشت ادامه دارد. در این مطالعه سعی شده است تا با ابزار شبکه‌های عصبی و استفاده از داده های ژئوفیزیکی و پتروفیزیکی، مدل‌های مشخصه مخزن تهیه و بر اساس آن برآوردی از حجم در جای هیدروکربن در مخزن به دست آید. برای این هدف ابتدا مخزن شبکه‌بندی شده و به سلول‌های هم حجم تقسیم شد. سپس بر اساس تغییرات تخلخل و سنگ شناسی در چاه‌ها اقدام به زون‌بندی پتروفیزیکی درون چاه‌ها شد و با کروله کردن زون‌های درون چاه‌ها مخزن زون بندی شد. مقادیر تخلخل و اشباع آب و نیز داده‌های سه بعدی لرزه‌ای در سلول‎های مخزن میانگین‌گیری و برای هر سلول یک مقدار تعیین شد. در نهایت با طراحی یک شبکه عصبی سه لایه‌ای از نوع پرسپترون با الگوریتم پس انتشار، خطا و آموزش آن با استفاده از سلول‌های دارای مقادیر واقعی تخلخل و اشباع آب نسبت به تخمین این پارامترها در بقیه سلول‌ها اقدام شده و در نتیجه حجم در جای هیدروکربن مخزن محاسبه شد و با مقادیر به دست آمده از روش آماری مونت کارلو مقایسه شد.
کلیدواژه‌ها